Marco Polo leefde vóór de tijd van de grote ontdekkingsreizen. In de 13de eeuw reisde mensen over land, via de zijderoute, en niet over zee. Er bestonden nog geen kompassen of schepen zoals de karveel. Toch maakte zijn reis duidelijk dat handel en kennis uitwisseling tussen Europa en Azië mogelijk waren . Zijn verhalen vormden de schakel tussen de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd.
Wie was Marco Polo?
Marco Polo werd geboren in 1254 in de belangrijke handelsstad Venetië. Zijn vader was een rijke koopman en handelde met het Midden-Oosten en Azië en was daardoor veel weg voor zaken. Marco ging naar school en leerde lezen, schrijven, rekenen en boekhouden. Zijn opleiding was gericht op een toekomstige rol als handelaar. Toen hij zeventien jaar oud was mocht hij met zijn vader en oom mee naar het verre Oosten.
De reis duurde jaren en bracht hen langs Perzië, de Himalaya en Centraal-Azië naar China, dat de Europeanen toen "Cathay" noemden. Daar verbleef Marco bijna 17 jaar aan het hof van Kublai Khan, de machtige Mongoolse keizer en kleinzoon van Dzjengis Khan.
In 1295 keerde hij terug naar Venetië, 24 jaar na zijn vertrek, rijk aan verhalen maar niet aan geld.
Terug in Venetië werd Marco handelaar. Enkele jaren later vocht hij mee tegen de oude vijand van Venetië, de havenstad Genua in de Venetiaans-Genuese oorlogen. In 1298 werd hij tijdens een zeeslag gevangen genomen.
In de gevangenis in Genua leerde hij de schrijver Rustichello van Pisa kennen. Die schreef op wat Marco vertelde over zijn reis en zijn jaren aan het hof van Koeblai Khan. Het boek werd onder de naam Il Milione een groot succes.
Na zijn vrijlating keerde Marco Polo terug naar Venetië, waar hij trouwde en drie dochters kreeg. Hij leidde verder een rustig leven tot zijn dood in 1324. Op zijn sterfbed vroeg een priester of hij nog onwaarheden uit zijn boek wilde opbiechten, waarop Marco Polo antwoorde dat hij nog niet de helft had verteld van wat hij gezien had.
https://schooltv.nl/video-item/wie-was-marco-polo-ontdekkingsreiziger-in-de-middeleeuwen
De reis van Marco Polo
In 1275 arriveerde Marco Polo met zijn vader en oom aan het hof van Koeblai Khan in de stad Cambaluc, stad van de Khan. De stad maakte grote indruk op Marco Polo. Het paleis van Koeblai Khan was 'het grootste paleis ooit', zei Marco. In tegenstelling tot de kronkelsteegjes in het middeleeuwse Europa, waren de straten in Cambaluc 'zo recht en breed dat men van de ene stadmuur naar de andere kon kijken'. Hier werden zeldzamere en kostbaardere artikelen verhandeld dan in welke andere stad ter wereld ook. De jonge Marco maakte een goede indruk op Koeblai. Hij werd een persoonlijke gezant van Koeblai Khan, die hem op reis stuurt om verslag uit te brengen over hoe het in zijn rijk ging. Hierdoor kreeg hij de kans om grote delen van Azië te zien. Hij maakte op zijn reis veel notities en aantekeningen.
Overal waar hij kwam, valt zijn oog op sieraden, kleding, voedsel, drank, ambachten en koopwaar. Hij beschreef zwarte stenen die branden (steenkool) die zoveel voor kwamen in China dat men daar dagelijks een warm bad kon nemen. Marco is de eerste die melding maakte van aardolie. De bewoners gebruikten deze olie als brandstof in de olielampen. Compleet nieuw voor Marco was ook het papiergeld dat in het rijk van de grootkhan werd gebruikt.
il Milione
Marco Polo en Rustichello noemde hun boek 'de beschrijving van de wereld', later kreeg het de titel 'de reizen van Marco Polo'. Het bijzondere aan het boek was dat de verhalen van Marco Polo geen wilde fantasieverhalen waren, maar een nauwkeurig beschrijving van verre gebieden, waarvan mensen niet wisten dat ze bestonden. Hij beschreef het rijke hofleven in China, de landschappen waar hij doorheen trok en de gebruiken en gewoonten van de volkeren waar hij kennis mee maakte. De mensen in het middeleeuwse Venetië konden de verhalen vaak maar amper geloven. Het was moeilijk voor te stellen dat er steden in China waren waar miljoenen mensen in welvaart leefden, terwijl Venetië de rijkste en grootste stad van Europa slechts 100.000 inwoners telde. Door de grote getallen die Marco gebruikte in zijn beschrijvingen kreeg hij de bijnaam 'il Milione', de man van de miljoenen.
Onder de naam Il Milione werd het boek van Marco Polo een groot succes, vandaag zouden we spreken van een bestseller.
Invloed op latere ontdekkingsreizigers
Marco Polo heeft ongelooflijk veel informatie gebracht. Zijn aantekeningen werden verwerkt in kaarten, zoals de Catalaanse Atlas een wereldatlas uit 1375, die later door zeelieden werden gebruikt bij de navigatie.
Twee eeuwen na het verschijnen van il Milione las Christoffel Columbus het boek van Marco Polo. Hij geloofde dat hij, door naar het westen te varen, dezelfde rijke landen van Azië kon bereiken. In zijn eigen exemplaar van Il Milione maakte Columbus zelfs aantekeningen in de kantlijn.
Zonder Marco Polo's verhalen had Columbus misschien nooit de moed gehad om zijn reis te beginnen. Polo was dus geen ontdekker in de zin van veroveringen over zee, maar zijn reisverhalen maakten duidelijk dat de wereld groter was dan men dacht. Columbus zou twee eeuwen later proberen die wereld zelf te vinden.
https://schooltv.nl/video-item/in-levenden-lijve-in-de-klas-marco-polo